İkinci site etkisi gerçek mi?

Kısaca

• Yapay zekâ aramaları markanın kendi sitesinden çok bağımsız kaynaklara dayanıyor. Bu kısım doğru.
• Markayla bağı gizlenmiş bir "bağımsız kaynak" kurmak ABD'de FTC kuralına, Türkiye'de örtülü reklam yasağına takılıyor.
• Dürüst versiyonu var. Sahibi açıkça belli olan ikinci bir yazı alanı.

Son haftalarda aynı tavsiye birkaç kez önüme düştü. Markana bağlı görünmeyen ikinci bir site aç, sektörün için bağımsız bir kaynak gibi dursun, düzenli blog yazısı koy. O site seni önerdiğinde hem okurun hem yapay zekânın gözünde daha ağır basarmış.

Kulağa zekice geliyor. Tavsiyeyi iddia iddia kontrol ettim.

Doğru olan kısım

Yapay zekâ aramalarının kaynak seçimi gerçekten farklı. Mahe Chen ve arkadaşlarının Eylül 2025'te yayımladığı çalışma, yapay zekâ arama motorlarının bağımsız ve otoriter kaynakları markanın kendi içeriğine sistematik olarak tercih ettiğini gösteriyor.¹ Klasik Google aramasında bu dağılım daha dengeli.

Yani "başkalarının senin hakkında söyledikleri, senin kendin hakkında söylediklerinden daha çok sayılıyor" fikri boş değil.

Çizginin geçtiği yer

Sorun tavsiyenin ikinci yarısında. Bağımsız görünen ama aslında sana ait olan bir kaynak, tam olarak yasakların hedeflediği şey.

• ABD'de FTC'nin 2024'te yayımladığı kural, bir şirketin kontrol ettiği bir siteyi kendi ürünlerini de kapsayan bir alanda bağımsız görüş kaynağı gibi sunmasını açıkça yasaklıyor.²
• Türkiye'de Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği örtülü reklamı her mecrada yasaklıyor. Reklam içeriğini bağımsız yazı gibi sunmak bunun içine giriyor.³
• Google'ın spam politikaları da sıralamayı etkilemek için link üretmeyi ve kullanıcıyı asıl siteye yönlendiren ara sayfaları sayıyor.⁴ Yakalanan bir yan site ana siteye de zarar verebilir.

Bunun bir de güven tarafı var. Bağı ortaya çıkan bir kaynak, tam da elde etmeye çalıştığın güveni kaybettirir.

Trafik beklentisi de değişti

Tavsiye blog yazısını en kolay sıralama yolu olarak sunuyor. Ama arama sonuçları artık başka çalışıyor. Pew'in ölçümüne göre Google'da yapay zekâ özeti çıktığında insanlar bağlantılara yüzde 8 oranında tıklıyor. Özet yokken bu oran yüzde 15. Özetin içindeki kaynaklara tıklayanlar ise yüzde 1.⁵

Bir yazının değeri artık yalnızca getirdiği tıklama değil. Kimin, neyi, nasıl düşündüğünün kaydı olması.

Dürüst versiyonu

Tavsiyenin işe yarayan çekirdeği şu: ana vitrinin dışında, düşüncelerini düzenli paylaştığın ikinci bir alan. Bunun için kimliğini saklaman gerekmiyor.

Bu blog da öyle bir yer. Portfolyomdan ayrı duruyor, çünkü ikisinin işi farklı. Ama kimin yazdığı her sayfada yazıyor. Yapay zekânın aradığı bağımsız sesi ise ancak başkaları verebilir: bir röportaj, bir konuk yazı, bir küratörün seçkisi. Onu kendin üretemezsin, ancak hak edebilirsin.